سر كوچك و ريش دراز نشان احمقى است . گويند ابلهى بدين دو صفت اين مثل بشنيد قبضه‌اى از ريش خويش به دست گرفته ما بقى بر شمع نهاد تا سوخته و كوتاه شود . ما زاد بسوخت و آتش بدست او درافتاد دست رها كرد همهء ريش مشتعل گشت و روى و لبها نيز محترق و مجروح گرديد . سركوفته شد مار كه بر رهگذر آمد * ( چون مار ز سوراخ برون آمد و بيشك ) مجير بيلقانى . رجوع به : چو وقت مرگ مار . . . ، و رجوع به : اشتر چو هلاك . . . ، شود . سركوفته مارم نتوانم كه نپيچم * از ياد تو غافل نتوان كرد بهيچم . ) سعدى . سركه از دست رنج خويش و تره * بهتر از نان دهخدا و بره . سعدى . رجوع به : اى شكم خيره . . . ، شود . سركه بر ابرو داشتن . روى ترش كردن . تمثل : دگر روز برگرد هركو دوان * عسل بر سر و سركه بر ابروان . . سعدى . سر كه بىمغز بود نغزى دستار چه سود * ( دل كه پاكيزه بود جامهء ناپاك چه باك . . . ) سركه دادن و سپندان خواستن . تمثل : پيش من سركه منه تا نكنى در دل * كه بخرى بدل سركه سپندانم . ناصر خسرو . نظير : خر دادن و خيارستدن . سركه فروختن . روى ترش بودن . برك مى صبوح كن سركه فروختن كه چه * گرچه ز خواب خسته‌اى خوش ترش و گران‌سرى . خاقانى . سركهء مفت شيرين‌تر از عسل است . آنچه برايگان دهند خوش و گوارا باشد . سركهء نقد به از حلواى نسيه . نظير : بدست آوريده خردمند سنگ * بنا يافته در بندهد ز چنگ . اسدى . بنسيه مده نقد اگر چند نيز * بخرما بود وعده و نقد خار . ناصر خسرو . صفقة بنقد خير من بدرة بنسيه . مجمع الامثال . النفس مولعة بخير العاجل . و ضيعة عاجلة خير من ربح بطئى . شوال عين يغلب الضمار . خولى بكفم به كه كلنگى به هوا . گنجشك بدست است به از باز پريده . عصفور فى اليد خير من الف كركى فى الجو . سيلى نقد از عطاى نسيه به . سيلى نقد به از حلواى نسيه . سر كه نه در راه عزيزان بود * بار گرانيست كشيدن بدوش . سعدى . سر كيسه و مهر و محبت ! سر گاو در خمره مانده ( . . . دخو را خبر كنيد . ) دخو در لهجهء قزوينيان رزبان